PINALAYAS NG ANAK ANG KANYANG INA DAHIL SA “BAHO” NITO SA BAHAY, PERO HALOS MAMATAY SIYA SA HINAYANG NANG MATUKLASAN NIYA ANG LAMAN NG LUMANG UNAN NA INIWAN NG MATANDA — $100 MILLION PALA ANG HALAGA NITO
Si Adrian ay isang rising star sa mundo ng real estate. Gwapo, matalino, at nakatira sa isang modernong glass house sa Alabang kasama ang kanyang socialite na asawang si Stella. Pero sa likod ng kanilang marangyang pamumuhay, may itinatago silang “sikreto” sa maid’s quarter—si Nanay Ising.
Si Nanay Ising ay hindi nila katulong. Siya ang umampon kay Adrian noong sanggol pa ito na iniwan sa simbahan. Si Ising ay dating nagtitinda ng tinapa at tuyo sa palengke. Ang amoy ng isda at usok ang nagpa-aral kay Adrian. Ang magaspang na kamay ni Ising ang nagpalaki sa kanya.
Pero ngayong mayaman na si Adrian, ang amoy na iyon ay naging kahihiyan para sa kanya.
“Babe, please naman,” reklamo ni Stella habang nag-i-spray ng mamahaling air freshener. “Amoy ‘luma’ na naman ang sala. Lumabas na naman ba si Nanay Ising? May dinner party tayo mamaya kasama ang mga investors. Ayokong makita nila ang… you know, gusgusin mong nanay.”
“Hayaan mo, kakausapin ko siya,” sagot ni Adrian, hindi makatingin nang diretso. Alam niyang mali, pero mas mahalaga sa kanya ang sasabihin ng ibang tao kaysa sa nararamdaman ng ina niya.
Pinuntahan ni Adrian si Nanay Ising sa maliit na kwarto sa likod. Nakita niya ang matanda na tinatahi ang isang lumang punda ng unan. Puno ito ng tagpi.
“Nay,” bungad ni Adrian. “Pwede bang… wag ka munang lumabas mamaya? May mga bisita kasi.”
Tumingin si Nanay Ising, ang mga mata ay nanlalabo na sa katarata. “Ah, ganoon ba anak? Sige. Dito lang ako. Gusto ko lang sanang ibigay sa’yo ‘to.” Inangat niya ang lumang unan. “Medyo mabigat ‘to, pero malambot. Ito yung unan mo noong sanggol ka pa. Tinago ko.”
“Nay, ang dumi niyan!” bulyaw ni Adrian. “Itapon mo na ‘yan! May mga memory foam pillows na kami. Puro alikabok lang ‘yan.”
Yumuko si Nanay Ising. “Sige anak… itatabi ko na lang.”
Ang dinner party ay naging matagumpay sana, kung hindi lang aksidenteng nakalabas si Nanay Ising para uminom ng tubig. Nakita siya ng mga bisita. Naka-daster, puti ang buhok, at medyo maasim ang amoy dahil hindi na siya makapaligo nang maayos mag-isa.
“Oh my God, Adrian? Is that your maid?” tanong ng isang matapobreng investor.
“A-ah… yes. Dati naming yaya. Medyo ulyanin na,” pagsisinungaling ni Adrian.
Narinig iyon ni Nanay Ising. Tumulo ang luha niya pero hindi siya kumibo. Bumalik siya sa kwarto nang dahan-dahan.
Nang gabing iyon, nagwala si Stella.
“That’s it, Adrian! Choose! Ako o ang nanay mo? Hindi ko na kaya! Nakakahiya! Bukas na bukas, paalisin mo siya. Dalhin mo sa probinsya o sa home for the aged. Basta ayoko na siyang makita dito!”
Walang nagawa si Adrian. Ang ambisyon niya at ang asawa niya ang nanaig.
Kinabukasan, maagang-maaga, pinalabas ni Adrian si Nanay Ising.
“Nay, ihahatid kita sa bahay ng kumare mo sa Bulacan,” sabi ni Adrian. Pero ang totoo, dadalhin niya ito sa isang mumurahing nursing home na nakita niya sa internet.
Hindi nagpumiglas si Nanay Ising. Bitbit lang niya ang isang bayong na may ilang damit at ang lumang unan na tinahi niya.
“Anak…” bulong ni Ising habang nasa byahe sila. “Galit ka ba sa akin?”
“Hindi ako galit, Nay. Mas makakabuti sa’yo doon. May mag-aalaga sa’yo.”
Pagdating sa nursing home, iniwan ni Adrian ang ina sa lobby. Mabilis siyang naglakad paalis.
“Adrian!” tawag ni Ising.
Lumingon si Adrian.
Inabot ni Ising ang lumang unan. “Yung unan… nakalimutan mo. Sabi ko sa’yo, sa’yo ‘to. Huwag mong itatapon. Buksan mo lang kapag kailangan mo na talaga.”
Kinuha ni Adrian ang unan nang padabog para lang tumahimik na ang matanda. “Oo na!”
Isinakay niya ang unan sa kotse at humarurot paalis. Pagdating sa bahay, itinapon niya ang unan sa garahe, sa tumpok ng mga basurang itatapon ng truck kinabukasan.
“Good riddance,” sabi ni Stella.
Lumipas ang tatlong buwan. Akala ni Adrian ay giginhawa ang buhay nila, pero tila may sumpa ang pagpapalayas sa ina.
Bumagsak ang real estate market. Ang mga investments ni Adrian ay naglaho parang bula. Natuklasan din na may malaking utang sa sugal si Stella na tinago nito. Sunod-sunod ang dating ng mga naniningil.
Na-foreclose ang bahay sa Alabang. Hinatak ang mga sasakyan. Iniwan siya ni Stella nang malaman nitong wala na siyang pera.
“Walang kwenta ang lalaking walang pera!” huling sigaw ni Stella bago sumama sa ibang lalaki.
Naiwan si Adrian na mag-isa sa isang apartment na walang kuryente. Gutom. Walang trabaho. Lubog sa utang.
Habang naghahalungkat siya ng mga gamit para ibenta, nakita niya sa sulok ng lumang kahon ang isang bagay na pamilyar.
Ang lumang unan ni Nanay Ising.
Hindi pala ito nahakot ng basurero noon dahil nahulog ito sa likod ng estante sa garahe noong naglilipat sila.
Nagalit si Adrian. “Bwisit na unan ‘to! Wala na ngang makain, basura pa ang natira sa akin!”
Kumuha siya ng kutsilyo. Gusto niyang laslasin ang unan para ilabas ang galit niya.
Srrkkk!
Hiniwa niya ang lumang tela.
Inasahan niyang bulak ang lalabas. Pero hindi bulak ang tumambad.
Mga papel.
Maraming, maraming papel. At may mga matitigas na bagay na kumililing.
Nanlaki ang mata ni Adrian. Binuksan niya nang tuluyan ang unan.
Bumuhos ang laman nito:
Mga Diamond Jewelry na antigong disenyo.
Mga Land Titles ng hectares-hectares na lupain sa Makati, Davao, at Cebu.
At isang Bank Certificate galing sa isang Swiss Bank.
Binasa ni Adrian ang halaga sa sertipiko.
$100,000,000.00 (Isang Daang Milyong Dolyar).
Nanghina ang tuhod ni Adrian. Sa gitna ng mga yaman, may isang sulat na nakasiksik. Sulat kamay ni Nanay Ising.
Mahal kong Adrian,
Pasensya ka na kung amoy tinapa ako palagi. Pasensya na kung ikinahihiya mo ako.
Hindi mo alam, pero hindi ako simpleng tindera lang. Ang “Ising” ay palayaw lang. Ako si Mariesol Consunji-Tan. Ang nag-iisang tagapagmana ng Tan Empire. Tinalikuran ko ang pamilya ko noon dahil gusto nilang ipakasal ako sa taong hindi ko mahal. Nagtago ako sa palengke. Namuhay nang simple.
Nang makita kita sa simbahan, alam kong ikaw ang magiging yaman ko. Pinalaki kita sa hirap para matuto kang magsumikap. Ang lahat ng yaman ko ay tinago ko sa unan na ito—ang unan na ginamit mo noong sanggol ka, noong dalisay pa ang puso mo.
Kung nababasa mo ito, ibig sabihin ay binuksan mo ang unan. Sana ay binuksan mo ito dahil namimiss mo ako, hindi dahil gipit ka.
Sana masaya ka na, anak. Mahal na mahal kita.
Nanay.
Napahagulgol si Adrian. Ang iyak niya ay parang hayop na nasugatan.
Ang “basura” na pandidiri niyang itinapon… ang “amoy luma” na ikinahiya niya… ay nagkakahalaga pala ng bilyon-bilyon. At higit sa lahat, naglalaman ito ng pagmamahal na hindi kayang bayaran ng salapi.
Mabilis na tumayo si Adrian. Bitbit ang mga dokumento, tumakbo siya palabas. Nangutang siya ng pamasahe papunta sa nursing home.
“Kukunin ko na si Nanay! Babawi ako! Iuuwi ko siya at tratatuhin na reyna!” sigaw niya sa isip niya.
Pagdating niya sa nursing home, hingal na hingal siya.
“Nurse! Nasaan si Nanay Ising? Si Soledad?!”
Tumingin ang nurse sa kanya nang may awa.
“Sir Adrian… kayo po pala.”
“Oo! Ilabas niyo siya! Iuuwi ko na siya!”
“Sir…” yumuko ang nurse. “Wala na po siya.”
Parang binuhusan ng malamig na tubig si Adrian. “Anong wala na? Umalis? Saan nagpunta?”
“Sumakabilang-buhay na po siya kahapon ng umaga. Inatake po siya sa puso. Ang huli niyang binanggit ay ang pangalan niyo. Hinihintay daw niyang sunduin niyo siya.”
Bumagsak si Adrian sa sahig.
“Hindi… Hindi pwede! Nay!!!”
Inabot ng nurse ang isang dokumento. “Ito po, iniwan ng abogado niya kanina. Last Will and Testament po.”
Binasa ni Adrian ang huling habilin. Dahil sa batas, kung walang ibang tagapagmana, sa anak mapupunta ang lahat. Pero may specific clause si Nanay Ising.
“Kung sakaling pumanaw ako sa loob ng nursing home nang hindi ako binabalikan ni Adrian, ang buong $100 Million assets ko ay mapupunta sa foundation para sa mga inabandunang matatanda. Ang matitira kay Adrian ay ang lumang unan lamang, bilang paalala na ang pinakamahalagang bagay sa mundo ay hindi pera, kundi ang pagmamahal na sinayang niya.”
Wala. Walang nakuha si Adrian.
Ang mga titulo, ang pera, ang alahas—lahat ay kinuha ng mga abogado para sa charity.
Umuwi si Adrian sa madilim na apartment, yakap-yakap ang gula-gulanit na unan. Wala nang laman ito kundi bulak at pagsisisi.
Habambuhay niyang dadalhin ang bigat ng katotohanan: Nasa kanya na ang pinakamahalagang yaman sa mundo—ang kanyang ina—pero itinapon niya ito para sa kintab ng huwad na ginto.
