NAHULI NG MAY-ARI NG RESTAURANT ANG KANYANG JANITRESS NA NAMUMULOT NG MGA TIRANG PAGKAIN SA BASURAHAN PARA IPANDIGMA SA MGA ANAK NIYA — PERO SA HALIP NA SISANTEHIN, ANG GINAWA NIYA AY NAGPAIYAK SA LAHAT
Si Aling Elena ay isang biyuda na may tatlong maliliit na anak. Nagtatrabaho siya bilang tagahugas ng pinggan at janitress sa “Casa de Marco,” isa sa pinakamahal at sikat na restaurant sa Maynila.
Mahigpit ang patakaran sa Casa de Marco. Bawal mag-uwi ng pagkain. Bawal kumain ng tira-tira. Lahat ng leftovers ay dapat itapon sa garbage disposal para mapanatili ang kalidad at maiwasan ang isyu ng kalinisan. Ang may-ari na si Sir Marco ay kilala bilang isang strikto at masungit na boss. Takot ang lahat sa kanya.
Pero sa kabila ng takot, mas matimbang kay Elena ang gutom ng kanyang mga anak.
Isang gabi, may nagdaos ng malaking birthday party sa VIP room. Napakaraming pagkain ang natira. May mga Lechon Kawali na hindi nagalaw, Fried Chicken na kagat lang ang bawas, at mga Spaghetti na halos puno pa ang plato.
Habang nagliligpit si Elena, tumulo ang luha niya.
“Sayang naman,” bulong niya. “Ang mga anak ko sa bahay, asin at kanin lang ang kinakain. Dito, tinatapon lang ang karne.”
Dahil wala nang ibang tao sa kusina, kumuha si Elena ng ilang malinis na plastic bag. Mabilis niyang inilagay ang mga tirang manok, baboy, at pasta sa plastic.
“Pwede pa ‘to. Iinitin ko na lang pag-uwi. Matutuwa si Bunso, makakatikim siya ng manok,” isip ni Elena.
Itinago niya ang mga plastic sa loob ng kanyang lumang bag. Kinakabahan siya. Alam niyang kapag nahuli siya, tanggal siya sa trabaho. Pero ang imahe ng mga anak niyang payat at gutom ang nagbigay sa kanya ng lakas ng loob.
Pagkatapos ng shift, palabas na sana si Elena sa Employee Exit nang biglang bumukas ang pinto ng opisina.
Lumabas si Sir Marco. Nakasalubong niya si Elena.
“Elena, pauwi ka na?” tanong ni Marco.
“O-opo, Sir,” nanginginig na sagot ni Elena.
Napansin ni Marco na yakap-yakap ni Elena ang kanyang bag nang mahigpit. Parang may tinatago. At may naamoy si Marco. Amoy ng spiced chicken at garlic.
“Anong laman ng bag mo?” seryosong tanong ni Marco.
“W-wala po, Sir. Damit lang po,” pagsisinungaling ni Elena.
“Buksan mo.”
“Sir, parang awa niyo na po…”
“Sabi ko buksan mo!” sigaw ni Marco.
Wala nang nagawa si Elena. Dahan-dahan niyang binuksan ang bag.
Tumambad ang tatlong plastic na puno ng leftovers. May sauce na tumutulo pa. Halo-halo ang pagkain—may spaghetti na nahaluan ng kanin, may manok na may kagat na. Mukha itong kaning-baboy sa paningin ng iba, pero ginto ito para kay Elena.
“Nagnanakaw ka ng pagkain?” galit na tanong ni Marco. “Alam mo ang policy ko, di ba? Bawal ang pagpag dito! Nakakahiya sa restaurant kung malalaman ng iba na ang empleyado ko kumakain ng basura!”
Napaluhod si Elena. Humagulgol siya sa paanan ni Sir Marco.
“Sir! Sorry po! Huwag niyo po akong tanggalin! Hindi po para sa akin ‘to! Para sa mga anak ko!”
Patuloy ang iyak ni Elena.
“Tatlong araw na po silang walang matinong kain, Sir. Ang asawa ko po namatay na, ako lang ang bumubuhay sa kanila. Nakikita ko po kasi ang mga tinatapon niyong pagkain… sayang naman po. Masarap pa naman. Kaya kinuha ko na lang. Sir, kahit kaltasan niyo na lang po sa sweldo ko, huwag niyo lang po akong sisantehin.”
Natigilan si Sir Marco. Tinitigan niya ang pagkaing nasa plastic. Tinitigan niya si Elena na handang lunukin ang dignidad para lang mapakain ang pamilya.
Huminga nang malalim si Marco.
“Tumayo ka dyan,” utos niya.
Tumayo si Elena, nanginginig.
Kinuha ni Marco ang bag ni Elena. Kinuha niya ang mga plastic ng tirang pagkain.
At itinapon niya ito sa basurahan.
“SIR!” sigaw ni Elena. “Sayang po! Pagkain po ‘yun!”
“Basura ‘yun, Elena,” matigas na sabi ni Marco. “Panis na ‘yun. May laway na ng ibang tao. Baka magkasakit ang mga anak mo kapag pinakain mo ‘yan. Gusto mo bang mamatay sila sa food poisoning?”
Umiyak lalo si Elena. “Wala naman po kaming choice eh…”
“Sumunod ka sa akin.”
Dinala ni Marco si Elena pabalik sa kusina. Akala ni Elena ay papagalitan siya o papipirmahin ng termination paper.
Pero nagulat siya nang magsuot ng apron si Sir Marco. Si Marco mismo, ang may-ari, ang nagbukas ng kalan.
Naglabas si Marco ng Fresh Whole Chicken. Naglabas siya ng Fresh Vegetables. Nagbukas siya ng bagong Rice.
Nagluto si Sir Marco.
Sa loob ng 30 minuto, ang kusina ay umamoy ng napakasarap na Fried Chicken, Buttered Vegetables, at mainit na kanin. Nagluto rin siya ng Creamy Mushroom Soup.
Lahat bago. Lahat mainit. Walang tira-tira.
Inilagay ni Marco ang lahat ng niluto niya sa malilinis at magagandang take-out containers.
Inabot niya ito kay Elena.
“Sir…?” gulat na gulat si Elena.
“Elena,” sabi ni Marco, ang boses niya ay hindi na galit kundi puno ng emosyon. “Hindi basura ang mga anak mo para pakainin ng basura. Tao sila. At bilang nanay nila, karapatan mong mapakain sila ng marangal.”
“Iuwi mo ‘to. Sapat ‘to para sa hapunan niyo at almusal bukas.”
Napahagulgol si Elena. “Sir… sobra-sobra po ito. Hindi ko po kayang bayaran.”
“Hindi ko pinapabayaran,” ngiti ni Marco. “Regalo ko ‘to.”
May inabot pang sobre si Marco.
“At ito… bonus mo ‘to ngayong buwan. Gamitin mo pambili ng groceries para hindi ka na mamulot sa basurahan.”
“Sir Marco… Diyos ko… maraming salamat po!”
“At isa pa, Elena,” dagdag ni Marco. “Simula bukas, hindi ka na janitress. Ililipat kita sa Kitchen Prep. Tuturuan kitang magluto. Mas malaki ang sweldo doon. Gusto kong umasenso ka para hindi na danasin ng mga anak mo ang gutom.”
Umuwi si Elena nang gabing iyon na hindi lang dala ang masarap na pagkain, kundi dala rin ang nabuong dignidad.
Pagdating niya sa bahay, sinalubong siya ng tatlong anak niya.
“Mama! May ulam ba?”
“Oo mga anak,” iyak ni Elena habang nilalabas ang mainit na Fried Chicken na luto ng boss niya. “Hindi lang ulam. Pagmamahal ang ulam natin ngayon.”
Kumain sila nang masaya, sabay-sabay, at puno ng pasasalamat. Nalaman ni Elena na sa likod ng masungit na mukha ng kanyang boss ay may pusong mamon na handang umunawa at tumulong sa kapwa. At nalaman ni Marco na ang pinakamasarap na putahe na pwede niyang iluto ay ang kabutihan.