DALAWAMPU’T TATLONG TAON. NAKATAYO AKO SA HARAP NG NAPAKALAKING MANSYON NA IPINATAYO KO GAMIT ANG MGA DUGO AT PAWIS KO SA IBANG BANSA. NAGPANGGAP AKONG ISANG PULUBING DEPORTADO UPANG SUBUKAN ANG AKING INA AT KAPATID, NGUNIT ANG GINAWA NILA AY HIGIT PA SA INASAHAN KONG KASAMAAN.
Ang Bunga ng 23 Taong Pangungulila
Ako si Arturo. Dalawampu’t dalawang taong gulang ako nang lisanin ko ang Pilipinas upang magtrabaho bilang isang construction worker, at kinalaunan ay naging isang sikat na head engineer sa Middle East. Sa loob ng dalawampu’t tatlong taon, hindi ako umuwi. Kinain ko ang lungkot at pagod. Lahat ng kinikita ko ay ipinapadala ko sa aking inang si Doña Carmela at nakababatang kapatid na si Beatrice.
Pangarap nilang magkaroon ng malaking bahay. Kaya nagpatayo ako ng isang mansyon sa isang eksklusibong subdivision. Bawat bloke, bawat semento nito ay katumbas ng pawis at luha ko sa mainit na disyerto.
Ngayong 45 anyos na ako at isa nang multi-milyonaryo, napagpasyahan kong umuwi nang walang pasabi. Ngunit bago ko ipagtapat ang tagumpay ko, gusto kong malaman ang isang bagay: mamahalin ba nila ako kung wala na akong maibibigay na pera?
Kaya pagbaba ko sa airport, hindi ako nagpahatid sa driver ko. Nagsuot ako ng lumang t-shirt na may mga butas, kupas na pantalon, at sirang tsinelas. Naglakad ako patungo sa mansyong ako ang nagbayad at nagpatayo.
Ang Masaklap na Salubong
Pinindot ko ang doorbell. Ilang sandali pa, bumukas ang malaking gate. Bumungad sa akin si Beatrice, suot ang mamahaling alahas na ipinambili mula sa padala ko. Kasunod niya ang aking ina.
“Sino ka? Bawal manlimos dito! Alis!” mataray na bulyaw ni Beatrice.
“Mama… Beatrice… Ako ‘to. Si Arturo,” garalgal kong bati, pilit na pinipigilan ang aking mga luha habang nakangiti.
Nanlaki ang mga mata nila. Tiningnan nila ako mula ulo hanggang paa na may matinding pandidiri.
“Arturo?! Diyos ko, bakit ganyan ang hitsura mo? Mukha kang basurero!” gulat na sigaw ni Mama.
Lumuhod ako at nagkunwaring umiiyak. “Ma, patawarin niyo ako. Na-scam po ako sa Dubai. Kinuha ng mga kasosyo ko ang lahat ng ipon ko at na-deport ako pabalik dito. Wala po akong pamasahe, wala po akong pera. Pwede po ba akong umuwi sa bahay natin?”
Inasahan kong yayakapin ako ng nanay ko. Inasahan kong sasabihin niyang, ‘Walang anuman ‘yon, anak. Ang mahalaga, buhay ka at nandito ka na.’
Ngunit isang malakas na sampal ang sumalubong sa akin.
“Walanghiya ka!” bulyaw ng sarili kong ina. “Dalawampu’t tatlong taon kang nawala tapos uuwi ka rito para maging pabigat?! Anong ipapakain namin sa’yo?!”
Ang Matinding Pagtataksil
“Ma, bahay ko po ito… Ako po ang nagpatayo nito,” umiiyak kong pakiusap.
Tumawa nang mapakla si Beatrice. “Bahay mo? Nagkakamali ka, Kuya. Matagal na naming inilipat ni Mama ang titulo ng mansyong ito sa pangalan ko at ng asawa ko! Wala ka nang karapatan dito! Tsaka nakakahiya ka, may paparating kaming mga mayamang bisita mamaya. Umalis ka na nga rito!”
“Beatrice, kapatid mo ako! Dugo’t pawis ko ang ipinambili niyo ng mga luho niyo!”
“Wala kaming pakialam!” sigaw ni Mama. “Kung gusto mong tumira rito, matulog ka doon sa lumang kwarto ng aso sa likod-bahay! At magtrabaho ka bilang hardinero namin. Hindi pwedeng libre ka rito!”
Padabog nilang isinara ang malaking gate sa mismong mukha ko.
Ang Pagguho ng Kanilang Kastilyo
Nanatili akong nakatayo sa labas. Dahan-dahang natuyo ang mga luha ko. Ang lungkot at pangungulila sa puso ko ay napalitan ng isang malamig, seryoso, at matinding galit.
Kinuha ko ang aking mamahaling smartphone na nakatago sa loob ng aking lumang bag. Dinial ko ang numero ng aking head lawyer sa Maynila.
“Atty. Fernandez, ituloy niyo na ang plano. Papuntahin niyo na ang mga pulis at ang sheriff dito sa mansyon ko sa Quezon City. Ngayon din.”
Makalipas ang tatlumpung minuto, habang masayang nag-aayos ang mag-ina para sa kanilang party sa loob, dumating ang tatlong police cars at isang itim na SUV. Bumaba ang aking abogado at ang sheriff. Binuksan ng mga pulis ang gate.
Nagtatakbong lumabas sina Mama at Beatrice, namumutla at nagtataka. Lalo silang nagulat nang makita akong nakatayo sa tabi ng mga pulis.
“Anong ibig sabihin nito?! Bakit may mga pulis?!” matinis na tili ni Beatrice.
Naglakad ako palapit, nakangiti nang napakalamig. “Akala niyo ba, ganoon-ganoon niyo lang mananakaw ang pinaghirapan ko nang dalawampu’t tatlong taon?”
Inilabas ni Atty. Fernandez ang mga makakapal na dokumento. “Mrs. Carmela, Mrs. Beatrice. Ang titulo na hawak ninyo ay invalid at peke. Dahil bago pa man ipadala ni Mr. Arturo ang pera para sa pagpapatayo ng bahay na ito, idinaan niya ang lahat sa isang corporate trust fund na pag-aari niya. Ang lupang ito ay nakapangalan sa kumpanya niya. Kayo ay nakatira lamang dito bilang mga ‘tenants’.”
Nalaglag ang panga ni Mama. “A-Anong kumpanya? Pulubi na ang kapatid mo!”
“Hindi po siya pulubi,” sagot ng abogado. “Si Mr. Arturo ang may-ari ng pinakamalaking construction and real estate firm sa Middle East. Isa siyang bilyonaryo. At narito kami ngayon upang i-serve sa inyo ang Eviction Notice at ang warrant of arrest para sa pamemeke ng mga dokumento ng bahay at estafa.”
Ang Huling Salita
Nanghina ang mga tuhod ni Beatrice. Napaluhod si Mama sa sahig at humagulgol, pinipilit na abutin ang mga paa ko.
“Arturo! Anak ko! Patawarin mo kami! B-Bini-biro lang naman kita kanina eh! Gusto lang kitang i-surprise! Anak kita, mahal na mahal kita!”
“Mahal?” Umatras ako para hindi niya mahawakan ang aking sapatos. “Nang sampalin niyo ako at utusang matulog sa kulungan ng aso, doon ko nakita kung gaano niyo ako kamahal. Minahal niyo lang ang pera ko, pero hindi ako.”
Kinaladkad ng mga pulis sina Beatrice at Mama palabas ng mansyon habang sila ay nagwawala, nagsisigawan, at nagmamakaawa. Wala akong naramdamang awa habang pinapanood ko silang isinasakay sa patrol car.
Pinagmasdan ko ang mansyong ipinatayo ko. Napakaganda, napakalaki, ngunit wala itong kwenta kung ang mga taong titira sa loob ay mga halimaw. Pinalitan ko ang lock ng pinto at inutusan ang abogado na ibenta ang buong mansyon kinabukasan din.
Wala akong lilingunin. Natutunan ko na minsan, ang pinakamabigat na sakripisyo ay hindi ang pagkayod at pagdurusa sa ibang bansa, kundi ang masakit na pagtanggap na hindi lahat ng kadugo ay maituturing na pamilya.
