ARAW-ARAW DINADALA NG MISTER KO ANG AMING ANAK SA “LABAS” TUWING GABI PARA DAW PATAHANIN — NANG SUNDAN KO SILA DAHIL SA HINALANG MAY BABA SIYA, NADUROG ANG PUSO KO NANG MAKITA KO SIYANG NAGLILINIS NG CR HABANG GINAGAMOT ANG BATA
Si Sarah at Mark ay isang mag-asawang sinubok ng tadhana. Ang kanilang limang-taong gulang na anak na si Buboy ay na-diagnose na may Severe Autism. Non-verbal si Buboy—hindi nakakapagsalita, madalas magwala (tantrums), at hindi makatulog sa gabi.
Dahil sa mahal ng gamutan at therapy, naubos ang ipon nila. Napilitang tumigil si Buboy sa therapy center. Si Mark, na isang factory worker, ay kumo-quota lang ng sapat para sa pagkain at renta. Si Sarah naman ay naglalaba para makatulong.
Nitong mga nakaraang buwan, may nabuong routine si Mark.
Tuwing alas-otso ng gabi, kapag nagwawala na si Buboy at hindi mapatahan ni Sarah, kukunin ni Mark ang bata.
“Ako na ang bahala, Mahal,” sasabihin ni Mark. “Ilalabas ko lang siya. Maglalakad-lakad kami. Gusto lang niya ng sariwang hangin.”
Aalis sila at babalik ng hatinggabi. Pag-uwi nila, tulog na si Buboy, mahimbing. Pero si Mark, pagod na pagod at pawisan, pero amoy mabango. Amoy mamahaling sabon at lavender.
Nagsimulang maghinala si Sarah.
Saan sila pumupunta?
Bakit amoy babae ang asawa ko pag-uwi?
Bakit apat na oras silang nawawala?
Dinadala ba niya ang anak namin sa bahay ng kabit niya habang naglalandi sila?
Isang gabi, tinanong ni Sarah si Mark. “Saan ba kayo galing? Bakit ang bango mo?”
“Ah… naglakad lang kami sa park, tapos dumaan sa 7-Eleven,” iwas na sagot ni Mark. “Yung amoy? Nakinabang lang ako ng alcohol sa guard.”
Hindi naniwala si Sarah. Ang “kutob” ng asawa ay hindi nagkakamali. Sigurado siyang may ibang babae si Mark. Ginigamit lang nito ang anak nila bilang alibi para makalabas ng gabi.
Isang maulan na Martes, nagpanggap si Sarah na masakit ang ulo at maagang matutulog.
“Sige Mahal, ilalabas ko muna si Buboy para makapagpahinga ka,” sabi ni Mark. Binuhat niya ang anak, pinayungan, at lumabas ng pinto.
Pagkasara ng pinto, agad bumangon si Sarah. Nagsuot siya ng jacket at kumuha ng payong. Sinundan niya ang mag-ama sa dilim.
Naglakad si Mark nang malayo. Hindi sila pumunta sa park. Hindi rin sa 7-Eleven.
Lumiko si Mark sa isang kalsada papunta sa Bayan, sa harap ng isang magandang gusali na may pangalang “Little Hope Therapy Center”.
Nagtaka si Sarah. Sarado na ‘yan ah? Gabing-gabi na.
Pero nakita niyang may nagbukas ng pinto—isang babae. Maganda, maputi, naka-uniporme ng therapist. Nginitian nito si Mark at pinapasok sila.
Kumulo ang dugo ni Sarah.
Sabi na nga ba! isip niya. May babae siya! At ang kapal ng mukha, sa loob pa ng clinic nagkikita! At kasama pa ang anak namin!
Gusto niyang sumugod agad, pero pinigilan niya ang sarili. Gusto niyang huliin sila sa akto. Gusto niyang makita mismo ng dalawang mata niya ang panloloko ni Mark.
Naghanap si Sarah ng pwedeng silipan. Pumunta siya sa likod ng gusali kung saan may bintanang medyo nakabukas.
Sumilip siya.
Inasahan niyang makikita si Mark at ang babae na naghahalikan o nagtatawanan.
Pero ang nakita niya ay parang bombang sumabog sa dibdib niya.
Sa loob ng isang kwarto, nandoon si Buboy at ang babaeng therapist.
Tinuturuan ng therapist si Buboy. May mga laruan, may mga flashcards.
“Good job, Buboy! High five!” masayang sabi ng therapist. Tumatawa si Buboy. Masaya ito. Ginagamot siya ng libre.
At nasaan si Mark?
Hinanap ng mata ni Sarah ang asawa niya.
Nakita niya si Mark sa kabilang kwarto—sa banyo ng clinic.
Naka-luhod si Mark sa sahig. May hawak na scrubbing pad at toilet bowl cleaner.
Kinukuskos ni Mark ang inidoro ng clinic. Pawisan siya. Basang-basa ang likod ng damit niya. Pagkatapos sa banyo, lumabas siya at nag-mop ng sahig ng buong hallway. Pinunasan niya ang mga salamin. Inayos ang mga sapatos sa rack. Naglinis ng suka ng ibang pasyente.
Si Mark—ang asawa niyang pagod na sa factory sa umaga—ay nagtatrabaho bilang janitor sa gabi.
Narinig ni Sarah ang usapan ng therapist at ni Mark nang matapos ang session.
“Sir Mark,” sabi ng therapist, na si Teacher Lyn. “Okay na po si Buboy ngayong gabi. Ang galing niya, may progress na. Nakakapag-eye contact na siya.”
Tumayo si Mark, hawak ang mop, at pinunasan ang pawis sa noo. “Salamat po, Teacher Lyn. Salamat po talaga at pumayag kayo sa pakiusap ko.”
“Wala ‘yun, Sir,” ngiti ni Teacher Lyn. “Bihira ang amang katulad mo. Yung iba, susuko na lang. Pero ikaw, nag-offer kang linisin ang buong clinic ko gabi-gabi kapalit ng therapy ng anak mo. Ang laking tulong din nito sa akin kasi wala akong budget para sa stay-in janitor. At yung sabon sa banyo na lavender? Iuwi mo na yung sobra para kay Misis.”
“Salamat po. Pero… huwag niyo pong sasabihin kay Sarah ha?” pakiusap ni Mark.
“Bakit naman? Dapat malaman niya ‘to.”
Yumuko si Mark. “Ayokong mag-alala siya. At saka… nahihiya ako. Wala akong kwentang asawa. Hindi ko kayang bayaran ang therapy ng anak ko gamit ang pera. Kailangan ko pang maglinis ng kubeta para lang gumaling ang anak ko. Masakit sa ego ko, pero para kay Buboy, kakayanin ko.”
Sa labas ng bintana, napahagulgol si Sarah.
Tinakpan niya ang bibig niya para hindi marinig ang iyak niya. Ang luhang pumatak sa pisngi niya ay hindi na luha ng galit, kundi luha ng matinding pagsisisi at awa.
Ang lavender na amoy na pinagselosan niya… ay amoy pala ng panlinis ng banyo.
Ang apat na oras na pagkawala… ay apat na oras na pagkayod at sakripisyo.
Hindi naglalaro si Mark. Hindi nambababae. Nagpapaka-alipin siya para sa kinabukasan ng anak nila.
Hindi kinaya ni Sarah ang bigat ng nalaman niya. Tumakbo siya papunta sa pinto at kumatok.
Binuksan ni Teacher Lyn ang pinto.
Nakita ni Mark si Sarah na basang-basa ng ulan at luha.
“Sarah?” gulat na tanong ni Mark, tinatago ang mop sa likod niya. “Bakit ka nandito?”
Tumakbo si Sarah at niyakap si Mark nang mahigpit. Walang pakialam kung amoy zonrox o pawis ito.
“Sorry…” hagulgol ni Sarah. “Sorry, Mark! Ang tanga-tanga ko! Pinag-isipan kita ng masama! Akala ko may babae ka! Yun pala… yun pala…”
Hinawakan ni Sarah ang mga kamay ni Mark na kulubot dahil sa babad sa tubig at kemikal. Hinalikan niya ang mga palad nito.
“Bakit hindi mo sinabi? Tutulungan sana kita! Tayong dalawa sana ang maglilinis!”
Napaluha na rin si Mark. “Ayokong mapagod ka pa, Mahal. Sapat na yung paglalaba mo.”
“Hindi,” iling ni Sarah. “Asawa mo ako. Pamilya tayo. Sa hirap at ginhawa, di ba?”
Humarap si Sarah kay Teacher Lyn.
“Teacher, simula bukas… sasama po ako. Ako ang magpupunas ng bintana, si Mark sa sahig. Mas mabilis kaming matatapos kapag dalawa kami.”
Naluha si Teacher Lyn sa nakita niya.
Simula noon, gabi-gabi nang umaalis ang mag-asawa kasama si Buboy. Habang nagthe-therapy ang bata, magkatulong na naglilinis sina Mark at Sarah. Nagtatawanan sila habang nagmamap, nagkukulitan habang nagpupunas.
Ang akala nilang “pahirap” ay naging “bonding” nilang mag-asawa.
Dahil sa tiyaga nila at sa galing ni Buboy, naging scholar si Buboy ng isang foundation makalipas ang isang taon. Hindi na nila kailangang maglinis.
Pero hinding-hindi makakalimutan ni Sarah ang gabing iyon. Ang gabi na napatunayan niyang ang tunay na pag-ibig ay hindi nasusukat sa bango ng bulaklak o sa yaman, kundi sa kahandaang humawak ng basahan at lumuhod sa dumi, maitaguyod lang ang pamilyang mahal mo.
