PINALAYAS SIYA NG MGA MAGULANG NIYA NOONG 14 ANYOS PA LANG SIYA DAHIL SA PAGBUBUNTIS — MAKALIPAS ANG 20 TAON, ANG PAGBABALIK NIYA AY YUMANIG SA BUONG ANGKAN
Si Maya ay isang matalinong estudyante at paboritong anak. Ngunit sa edad na 14, nagkamali siya. Nauto siya ng kanyang boyfriend, nabuntis, at iniwan.
Nang malaman ito ng kanyang amang si Mang Lando, isang istriktong pulis, at ng kanyang inang si Aling Susan, gumuho ang mundo sa bahay nila.
“Malandi ka!” sigaw ni Mang Lando habang hinahagis ang mga damit ni Maya sa labas ng pinto. Umuulan nang malakas noon. “Wala kaming anak na kahihiyan! Dinumihan mo ang pangalan natin!”
“Pa, parang awa niyo na…” iyak ni Maya, nakaluhod sa putikan habang yakap ang kanyang tiyan. “Wala po akong pupuntahan… buntis po ako…”
“Wala akong pakialam! Lumayas ka! Huwag kang babalik hangga’t hindi mo inaalis ‘yang ‘dumi’ sa tiyan mo!”
Isinara ni Aling Susan ang pinto, tinalikuran ang kanyang anak dahil sa takot sa asawa at sa sasabihin ng mga kapitbahay.
Walang nagawa si Maya kundi maglakad sa ulan. Kinupkop siya ng isang malayong tiyahin sa Maynila, pero kapalit nito ay ang pagiging katulong.
Naging impyerno ang buhay ni Maya. Naglaba, namalantsa, at nagtinda ng gulay habang nag-aalaga ng sanggol. Pero bawat gabi, tinitignan niya ang kanyang anak na si Nico.
“Anak,” bulong ni Maya. “Ikaw ang lakas ko. Ipapakita natin sa kanila na hindi ka pagkakamali. Blessing ka.”
Dahil sa matinding pagsisikap, nakakuha si Maya ng scholarship sa TESDA, tapos sa kolehiyo, hanggang sa makapagtapos siya habang nagtatrabaho. Hindi siya huminto.
Lumipas ang 20 taon.
Sa probinsya, naghihirap na sina Mang Lando at Aling Susan. Retirado na si Lando pero naubos ang pera sa bisyo at gamot. Ang ancestral house nila ay naka-sanla at malapit nang rematahin (foreclose) ng bangko dahil hindi sila makabayad.
Nagkaroon ng Family Reunion ang angkan. Pumunta sina Lando at Susan para mangutang sa mga kamag-anak, pero pinagtawanan lang sila.
“Ano ba ‘yan, Kuya Lando,” sabi ng isang Tita. “Dati ang yabang mo, ngayon hingi ka ng hingi. Wala kaming pera.”
Habang nagkakainuman at nagkakatuwaan ang mga kamag-anak sa garden, biglang may dumating na isang Black SUV na may escort na mga motor.
Huminto ito sa tapat ng gate.
“Sino ‘yan? May politiko ba tayong bisita?” tanong ng mga Tita.
Bumaba ang driver at pinagbuksan ang pasahero.
Bumaba ang isang babae. Nasa edad 34, napakaganda, suot ang isang eleganteng puting suit, at may awtoridad sa bawat hakbang.
Kasunod niya ang isang binata, nasa edad 20, gwapo, matangkad, at naka-uniporme ng Piloto.
Natigilan si Aling Susan. Nalaglag ang baso ni Mang Lando.
Ang babae… kamukhang-kamukha ni Maya.
Naglakad ang babae palapit sa kanila. Ang lahat ay natahimik.
“Magandang tanghali po,” bati ng babae nang nakangiti, pero ang mga mata ay malamig.
“M-Maya?” nanginginig na tanong ni Aling Susan.
“Ako nga po, Ma,” sagot ni Maya. “Dr. Maya Santos-Reyes na po ngayon. Isang Cardiologist at may-ari ng ospital sa Maynila.”
Napasinghap ang lahat. Doktor?! May-ari ng ospital?!
Humarap si Maya sa binatang kasama niya.
“At ito po…” inakbayan niya si Nico. “Ito po si Nico. Ang batang tinawag niyong ‘dumi’. Ang batang dahilan kung bakit niyo ako pinalayas sa gitna ng bagyo. Isa na po siyang lisensyadong Commercial Pilot ngayon.”
Yumuko si Nico. “Good afternoon po,” bati niya nang magalang, kahit alam niya ang ginawa ng mga lolo’t lola niya.
Lumapit si Mang Lando, umiiyak. “Anak… Maya… patawarin mo kami…”
Akmang yayakapin ni Lando si Maya, pero umatras nang kaunti si Maya.
“Nandito po ako hindi para makipag-plastikan,” seryosong sabi ni Maya. “Nabalitaan ko po na kukunin na ng bangko ang bahay na ito bukas.”
Naglabas si Maya ng isang folder.
“Binayaran ko na po ang bangko kaninang umaga. Sa akin na nakapangalan ang Titulo ng lupang ito.”
Nanlaki ang mata ng mga kamag-anak. Ang batang itinakwil nila, ngayon ay siya nang may-ari ng lahat.
“Huwag po kayong mag-alala,” patuloy ni Maya. “Hindi ko kayo palalayasin tulad ng ginawa niyo sa akin noon. Pwede kayong tumira dito habambuhay. Kumuha na rin ako ng dalawang caregiver para mag-alaga sa inyo dahil matanda na kayo.”
Napaluhod si Aling Susan. “Salamat anak! Ang bait mo pa rin!”
“Ginagawa ko ito,” sabi ni Maya habang nakatingin kay Nico. “Dahil tinuruan ko ang anak ko na huwag magtanim ng galit. Gusto kong makita niya na ang tagumpay ay ang kakayahang magpatawad, kahit hindi niyo deserve.”
Humarap si Maya sa mga kamag-anak na nangutya sa mga magulang niya kanina.
“At sa inyo naman… huwag niyo nang lalaitin ang mga magulang ko. Dahil ako ang sasagot sa kanila. At sinumang mang-api sa kanila, makakalaban ko.”
Umalis si Maya at Nico matapos ang maikling pagbisita. Hindi man sila nanatili para sa handaan, iniwan nila ang isang leksyon na hinding-hindi makakalimutan ng buong pamilya.
Si Mang Lando at Aling Susan ay naiwang umiiyak sa pagsisisi. Araw-araw nilang tinitignan ang picture ng apo nilang Piloto—ang “pagkakamali” na ngayon ay lumilipad nang mataas, habang sila ay nakatapak sa lupang binayaran ng batang tinapon nila.
