IBINENTA NIYA ANG SARILI NIYANG DUGO SA MGA ILLEGAL NA KLINIKA PARA LANG MAKAPAG-ARAL AKO — NGAYONG KUMIKITA NA AKO NG 100K ISANG BUWAN, LUMAPIT SIYA PARA HUMINGI NG P5,000 PERO HINDI KO SIYA BINIGYAN KAHIT PISO
Si Lucas ay lumaki sa isang barung-barong sa ilalim ng tulay. Wala na siyang nanay. Ang kasama lang niya ay ang kanyang Tatay Gardo.
Si Tatay Gardo ay walang permanenteng trabaho. Namumulot siya ng basura, nagkakargador sa palengke, at naglilinis ng kanal. Pero ang kita niya ay kulang na kulang para sa pangarap ni Lucas na maging Engineer.
Tuwing enrollment, laging nawawala si Tatay Gardo ng kalahating araw. Pag-uwi niya, maputla siya, nanginginig, at may maliit na bulak na nakatapal sa kanyang braso.
“Tay, saan galing ang pera?” tanong ni Lucas noong nasa High School siya, habang hawak ang tuition fee.
“Sa trabaho lang, anak. Dagdag oras,” sagot ni Gardo, sabay tago ng kanyang braso.
Pero nalaman ni Lucas ang totoo. Nakita niya ang tatay niya na lumalabas sa isang underground clinic. Ibinibenta ni Gardo ang kanyang dugo. Dahil madalas siyang magbenta, bumagsak ang katawan niya. Naging anemic siya. Nanghina ang kanyang kidney at atay. Literal na dugo at pawis ang puhunan para makatapos si Lucas.
Nangungulila sa sakit ng damdamin, nangako si Lucas: “Tay, kapag nakatapos ako, hindi ka na muling maghihirap. Babayaran ko ang bawat patak ng dugo mo ng ginto.”
Lumipas ang sampung taon.
Si Lucas ay isa nang top-notched Civil Engineer. Manager na siya sa isang malaking construction firm. Ang sweldo niya ay umaabot ng 100,000 pesos kada buwan, wala pa ang bonus. Nakatira na siya sa isang condo, may kotse, at mamahalin ang mga damit.
Samantala, si Tatay Gardo ay naiwan sa probinsya. Matanda na ito, uugod-ugod, at lalong lumala ang sakit dahil sa epekto ng pagbebenta ng dugo noon.
Isang araw, nagpasya si Gardo na luwasin ang anak sa Maynila. Kinapalan niya ang mukha niya. Kailangan niya ng tulong. Ang bahay nila sa probinsya ay gigibain na dahil sa utang sa lupa, at wala na siyang pambili ng maintenance na gamot.
Pagdating ni Gardo sa opisina ni Lucas, hinarang siya ng guard dahil sa suot niyang luma at dumi sa katawan.
“Sir Lucas, may matanda po dito. Tatay niyo daw,” tawag ng guard.
Lumabas si Lucas. Naka-coat and tie. Mabango.
Nang makita niya ang tatay niya, hindi siya ngumiti.
“Tay? Anong ginagawa mo dito?” malamig na tanong ni Lucas.
“Anak…” nanginginig na boses ni Gardo. “Pasensya na sa abala. Kasi… yung bahay natin sa probinsya, kukunin na ni Mang Teryo. Kailangan ko ng 5,000 pesos pambayad sa interes. At saka… wala na akong gamot sa bato. Pwede bang makahingi?”
Tumingin si Lucas sa paligid. Nakatingin ang mga empleyado niya.
“Tay, 100,000 ang sweldo ko buwan-buwan,” sabi ni Lucas nang malakas.
Napangiti si Gardo. “Talaga anak? Ang galing mo! Edi siguro naman… barya lang sa’yo ang 5,000?”
Tinitigan ni Lucas ang ama. Ang mukha niya ay walang awa.
“Oo, barya lang ‘yun. Pero hindi kita bibigyan.”
Nawala ang ngiti ni Gardo. “A-ano?”
“Hindi kita bibigyan kahit piso,” ulit ni Lucas. “Umuwi ka na sa probinsya. Huwag ka nang pumunta dito sa opisina ko, nakakaabala ka sa trabaho. Guard, ilabas niyo siya.”
“Lucas! Anak!” iyak ni Gardo habang hinihila ng guard. “Dugo ko ang puhunan mo dyan! Halos mamatay ako para sa’yo! Ganyan ka ba magbayad ng utang na loob?!”
Hindi lumingon si Lucas. Pumasok siya sa elevator at iniwan ang ama na humahagulgol sa lobby. Ang tingin ng lahat kay Lucas ay isang walang kwentang anak. Demonyo.
Umuwi si Tatay Gardo sa probinsya na wasak ang puso. Wala siyang nakuha. Gutom, pagod, at masama ang loob.
Pagdating niya sa tapat ng kanilang lumang bahay, lalo siyang nanlumo.
Wala na ang barung-barong nila.
May nakaparadang bulldozer sa tapat. Giba na ang dingding. Wasak na ang bubong.
“Diyos ko… wala na…” napaluhod si Gardo sa lupa. “Wala na akong bahay. Wala na akong anak. Sana namatay na lang ako.”
Habang umiiyak siya sa gitna ng mga guho, may humintong isang magarang itim na van sa likod niya.
Bumaba ang isang lalaki. Si Lucas.
“Tay,” tawag ni Lucas.
Tumayo si Gardo, galit na galit. “Anong ginagawa mo dito?! Nandito ka ba para pagtawanan ako?! Matapos mo akong ipagtabuyan sa Maynila?! Umalis ka na! Wala kang kwentang anak!”
Hindi sumagot si Lucas. Lumapit ito at inalalayan ang matanda.
“Bitawan mo ako!”
“Tay, tumingin ka sa likod ng bulldozer,” sabi ni Lucas.
Napatingin si Gardo.
Sa likod ng ginibang barung-barong, may nakatayong isang bagong gawa na Mansion. Malaki. Kulay puti. May garden. May garage.
“A-ano ‘yan?” tanong ni Gardo.
“Bahay mo ‘yan, Tay,” sagot ni Lucas, nangingiyak na rin.
Inabot ni Lucas ang isang susi at isang passbook.
“Tay, kaya hindi kita binigyan ng 5,000 pesos kanina… dahil ayokong masanay ka na humihingi ng barya. Ayokong magbayad lang ng interes kay Mang Teryo. Binili ko na ang lupa. Ipinatayo ko ang bahay na ‘to para sa’yo.”
Binuksan ni Lucas ang passbook.
“At yung gamot mo? Hindi sapat ang 5,000. Ang laman ng passbook na ‘to ay 2 Million Pesos. Para ‘yan sa Kidney Transplant mo. Naka-schedule na ang operasyon mo next week sa St. Luke’s. Ang donor mo? Ako.”
Natulala si Gardo. “I-ikaw?”
Lumuhod si Lucas sa harap ng ama at niyakap ang tuhod nito.
“Tay, ibinenta mo ang dugo mo para sa pangarap ko. Ngayon, ibibigay ko ang kidney ko para dugtungan ang buhay mo. Hindi ko kayang bayaran ang sakripisyo mo ng 5,000 lang. Kulang ang lahat ng pera sa mundo para bayaran ang pagmamahal mo.”
“Kaya ako nagsungit sa opisina, kasi gusto kitang pauwiin agad dito para makita mo ‘to. Ayokong makita kang nagmamakaawa sa harap ng ibang tao. Ikaw ang hari ko, Tay. At ang hari, hindi dapat namamalimos.”
Napahagulgol si Gardo. Niyakap niya ang anak nang mahigpit. Ang tampo at galit ay napalitan ng umaapaw na kaligayahan.
“Patawarin mo ako, anak… akala ko kinalimutan mo na ako.”
“Hinding-hindi, Tay. Mahal na mahal kita.”
Sa araw na iyon, naintindihan ni Gardo na ang pagtanggi ng anak ay hindi dahil sa kadamutan, kundi dahil may inihandang mas malaking biyaya. Ang dugong ibinenta niya noon ay bumalik sa kanya bilang isang buhay na puno ng ginhawa at pagmamahal.
