NAGPAALAM ANG ASAWA KO NA PUPUNTA SA “BUSINESS TRIP” PERO NANG DUMALAW AKO SA MGA BIYENAN KO, HALOS HIMATAYIN AKO SA NAKITA KONG MGA LAMPIN NG SANGGOL NA NAKASAMPAY — AKALA KO AY MAY ANAK SIYA SA IBA, PERO ANG KATOTOHANAN AY DUMUROG SA PUSO KO
Limang taon na kaming kasal ni Jason. Masaya ang pagsasama namin, pero may kulang. Isang malaking kulang. Wala kaming anak.
Ilang beses na kaming nagpatingin sa doktor. Sabi nila, “unexplained infertility.” Wala naman daw problema sa akin, wala rin kay Jason. Pero kahit anong dasal, kahit anong sayaw sa Obando, at kahit anong mahal na gamot ang inumin namin, nananatiling negative ang pregnancy test.
Dahil dito, nakita ko ang unti-unting pagbabago ni Jason. Naging tahimik siya. Madalas tulala. Akala ko ay nalulungkot lang siya, kaya hinayaan ko muna.
Isang gabi, nagpaalam si Jason.
“Mahal,” sabi niya habang nag-iimpake. “Kailangan kong pumunta sa Cebu. May malaking project ang kumpanya. Baka abutin ako ng dalawang buwan doon. Hayaan mo, kapag natapos ‘to, malaki ang bonus. Pwede na tayong mag-try ng IVF (In Vitro Fertilization).”
Pumayag ako. Para naman sa pamilya namin ‘yun. “Sige, mag-ingat ka doon. Tatawag ka palagi ha?”
Umalis si Jason. Sa unang linggo, madalas siyang tumawag. Pero habang tumatagal, dumalang ang mga tawag niya. “Busy lang,” ang lagi niyang dahilan. “Mahina ang signal sa site.”
Isang buwan ang nakalipas. Sobrang lungkot ko sa bahay. Naisipan kong dumalaw sa probinsya, sa bahay ng mga magulang ni Jason sa Batangas. Gusto ko lang makalanghap ng sariwang hangin at makamusta sina Nanay Cely at Tatay Berting.
Hindi ko sinabi kay Jason na pupunta ako. Gusto ko ring sorpresahin ang mga biyenan ko.
Pagdating ko sa Batangas, tanghali na. Mainit ang sikat ng araw.
Pagbaba ko ng tricycle sa tapat ng gate nina Nanay Cely, napansin ko agad na tahimik ang paligid. Bukas ang gate.
“Nanay? Tatay?” tawag ko. Walang sumasagot.
Pumasok ako sa loob. Baka nasa likod-bahay sila o nasa kusina.
Paglagpas ko sa sala, dumiretso ako sa dirty kitchen na konektado sa likod-bahay kung saan sila nagsasampay.
Doon, tumigil ang mundo ko.
Sa sampayan, na tinatamaan ng sikat ng araw, ay may nakasabit na dose-dosenang Lampin (cloth diapers). Puti, malinis, at bagong laba.
Sa tabi nito, may mga maliliit na damit ng sanggol—mga barney (tie-sides), mittens, at booties. Kulay asul.
Nanlamig ako. Nanginginig ang tuhod ko.
Wala namang ibang nakatira dito kundi sina Nanay at Tatay. Ang kapatid ni Jason ay nasa abroad. Si Jason lang ang nandito sa Pilipinas.
Kanino ang mga damit na ‘to?
Biglang pumasok sa isip ko ang masamang hinala.
Nasa Cebu nga ba si Jason? O nandito siya? Itinatago ba nila sa akin na may anak si Jason sa ibang babae? Kaya ba siya nawawala ng dalawang buwan dahil nanganak ang kabit niya?!
Parang sasabog ang dibdib ko. Ang sakit. Ang mga biyenan ko na tinuring kong pangalawang magulang, kinukunsinti ang panloloko ng anak nila?
Susugod sana ako pabalik sa loob para magwala, nang marinig ko ang isang uha.
Uha! Uha!
Iyak ng sanggol. Galing sa kwarto ni Jason noong binata pa siya.
Hindi na ako nagpigil. Sinipa ko ang pinto ng kwarto.
“JASON! ILABAS MO ANG BABA—”
Natigilan ako.
Sa loob ng kwarto, nakita ko si Jason.
Wala siyang kasamang ibang babae. Siya lang. Nakaupo sa tumba-tumba, karga-karga ang isang maliit na sanggol. Ang mukha ni Jason ay, pagod, may eyebags, at hindi ahit. Pero ang mata niya, nakatingin sa bata na puno ng pagmamahal.
Nagulat siya nang makita ako. “M-mara?”
Sa likod ko, dumating si Nanay Cely, may dalang mainit na tubig. “Diyos ko, Mara! Nandito ka!”
“Ano ‘to?!” sigaw ko, tumutulo na ang luha. “Jason, sino ‘yan?! Anak mo ba ‘yan?! Kaya ka ba nawala dahil nagbuntis ang kabit mo?! Niloloko niyo ako!”
“Mara, huminahon ka!” tayo ni Jason, inaalagaan ang ulo ng bata. “Hindi ko anak ‘to sa iba! Makinig ka muna!”
“Anong makinig?! Kitang-kita ko! May baby ka! Tayo wala, pero ikaw meron?! Ang sakit, Jason! Ang sakit-sakit!”
Akmang aalis ako, pero hinawakan ako ni Nanay Cely sa braso.
“Anak, pakinggan mo ang asawa mo,” umiiyak na sabi ni Nanay. “Hindi nagtaksil si Jason. Ginawa niya ito para sa’yo.”
Napahinto ako. “Para sa akin?”
Huminga nang malalim si Jason. Inilapag niya ang sanggol sa kuna. Lumapit siya sa akin at lumuhod.
“Mara…” sabi ni Jason. “Naaalala mo ba ‘yung pinsan kong si Elsa? Yung ulila na tinulungan natin noon?”
Tumango ako. Si Elsa ay ang dalagang pinsan niya na naligaw ng landas at nabuntis ng maaga, tapos ay naglayas.
“Tumawag siya sa akin dalawang buwan na ang nakakaraan,” kwento ni Jason. “Nanganganak siya. Wala siyang pera. Walang matuluyan. Ang lalaking nakabuntis sa kanya, iniwan siya. Pinuntahan ko siya, hindi sa Cebu, kundi sa isang ospital sa Cavite.”
Tumulo ang luha ni Jason.
“Namatay si Elsa habang nanganganak, Mara. Nagkaroon siya ng kumplikasyon. Bago siya nawalan ng hininga, ipinaubaya niya sa akin ang bata. Sabi niya, ayaw niyang mapunta sa ampunan ang anak niya. Nakiusap siya na ako na ang magpalaki.”
Natulala ako.
“Kaya ako nawala,” patuloy ni Jason. “Inasikaso ko ang libing ni Elsa. Tapos, inasikaso ko ang legal adoption papers ng bata. Gusto kong surpresahin ka. Alam ko kung gaano mo kagustong magka-anak. Gusto kong pag-uwi ko, dala ko na siya—legal na atin, anak na natin. Ayokong sabihin sa’yo agad kasi baka magka-problema sa DSWD, ayokong umasa ka tapos mabigo na naman tayo.”
Tumingin si Jason sa sanggol.
“Lalaki siya, Mara. Ang pangalan niya ay Jacob. Pinapalitan ko na ang diaper niya, pinapatulog ko siya gabi-gabi, pinag-aaralan ko kung paano maging tatay… para pagharap ko sa’yo, handa na tayong maging pamilya.”
Napahagulgol ako.
Ang akala kong panloloko ay isa palang dakilang sakripisyo.
Inako ni Jason ang responsibilidad na hindi naman kanya, para lang mabigyan kami ng pamilya at para hindi mapabayaan ang dugo’t laman niya. Nagpuyat siya, nagpagod, at naglihim para lang maging perpekto ang regalo niya sa akin.
Lumapit ako sa kuna. Tiningnan ko si Baby Jacob. Maliit siya, mapupula ang pisngi, at mahimbing ang tulog. Nang hawakan ko ang maliit niyang kamay, naramdaman ko ang lukso ng dugo. Hindi man siya galing sa sinapupunan ko, galing siya sa puso ng asawa ko.
“Anak natin siya?” tanong ko, umiiyak.
“Oo, Mahal,” sagot ni Jason, yumakap sa likod ko. “Anak natin siya. Kumpleto na tayo.”
Niyakap ko si Jason at si Nanay Cely. Humingi ako ng tawad sa pagdududa ko.
Mula sa araw na iyon, hindi na tahimik ang bahay namin. Puno na ito ng iyak, tawa, at amoy ng baby powder. Ang mga lampin sa sampayan ay hindi simbolo ng pagtataksil, kundi simbolo ng isang panalangin na sinagot sa paraang hindi namin inaasahan.
Naging totoo nga ang kasabihan: Minsan, kapag sarado ang pinto na gusto nating pasukan, may binubuksan ang Diyos na bintana kung saan papasok ang liwanag na mas higit pa sa ating hinihiling.
